Een Europese studie van Finovox, uitgevoerd bij 8.000 respondenten in acht landen, toont een toenemende normalisering van documentfraude, gedreven door digitalisering en de opkomst van AI. In België vertoont het fenomeen duidelijke kenmerken: 38% van de fraudegevallen heeft betrekking op alledaagse handelingen (zorgtoeslagen, abonnementen, diensten), tegenover 32% in Frankrijk, terwijl bankfraude er beperkt blijft (14%, tegenover 32% in Nederland en 34% in Engeland).

Fraude is er vaker opportunistisch en ingebed in dagelijkse praktijken, en minder gestructureerd dan in andere landen. De belangrijkste motieven combineren economische druk (28%) en administratieve vereenvoudiging (28%), in een context waarin digitale tools het vervalsen van documenten vergemakkelijken.

De perceptie van toegankelijkheid is hoog: ongeveer 51% van de Belgen vindt dat het gemakkelijk is om een document te vervalsen, een niveau vergelijkbaar met dat van Frankrijk en lager dan Engeland (75%). Dit voedt ook de verleiding: 19% van de niet-fraudeurs in België zegt fraude al te hebben overwogen, tegenover ongeveer 8% elders in Europa.

Ondanks deze normalisering blijft het risico een rem: 42% van de niet-fraudeurs noemt de angst voor gevolgen als belangrijkste afschrikmiddel. Fraude blijft daardoor vaak occasioneel, met slechts 7% van de fraudeurs die herval als zeer waarschijnlijk inschat. Tegen deze achtergrond wordt het versterken van detectie aan de bron steeds crucialer.