Bijscholing als antwoord op tekort aan technici

Opening vernieuwde hoofdvestiging ROVC in Ede

In mei 2018 legde een felle brand de hoofdvestiging van het ROVC in het Nederlandse Ede volledig in de as. Ruim drie jaar later is er nu een nieuwe locatie geopend. Dit state-of-the-art TechCenter biedt niet alleen onderdak voor cursussen op technisch gebied, maar is zelf ook onderdeel van het lesmateriaal. In dit 'living lab' zijn alle gebouwinstallaties namelijk gebouwd volgens de nieuwste technieken en zo spelen die een rol in de praktijklessen. Wij spraken tijdens de opening, eind september, met directeur John Huizing en met Waldo Linders, manager Opleidingen & Trainingen.

Leon van den Berg - 28 september 2021

Tekort aan technici

"Een groot probleem in ons land is het tekort aan technici", erkennen beide leden van het managementteam van het Regionaal Opleidings- en Vormingscentrum. "Niet alleen door het absolute tekort, maar ook door weinig mobiliteit, waardoor technici die in het vak zitten niet snel van baan veranderen. Het liefst heeft de branche mensen van begin dertig met tien jaar ervaring en actuele technische kennis en vaardigheden. Zo’n schaap met vijf poten is nauwelijks te vinden en je kunt het jezelf als bedrijf niet permitteren om daarop te wachten. Allereerst omdat de techniek zich tegenwoordig sprongsgewijs ontwikkelt, zodat actuele kennis van nu onvoldoende is voor de techniek van morgen. Daarnaast leveren ROC’s prima theoretisch geschoolde technici af op de niveaus 2 tot en met 4, maar die missen dan wel de gewenste praktijkkennis. Een bedrijf moet die dan dus nog bijspijkeren."

Hoe kom je dan toch aan technici? "Het antwoord is om te kijken naar bijscholing van bestaande medewerkers en herscholing bij het aantrekken van zij-instromers. Bij- en herscholing stellen wel hoge eisen aan opleidingen. Die moeten geen ballast bevatten. Natuurlijk is het leuk om te weten hoe een bepaald technisch vakgebied ontstaan is, maar als je dat echt wilt weten, kun je dat wel op internet vinden. Je hoeft ook geen ingewikkelde formules uit het blote hoofd te kennen. Sommige daarvan heb je zo weinig nodig dat ze al niet meer paraat zijn wanneer een bepaalde situatie zich voordoet. Je moet weten dat ze bestaan en waarvoor ze dienen, en als het nodig is kun je ze dan nazoeken en toepassen. In onze trainingen is maar een klein deel theorie en is het vooral hands-on leren. Concreet betekent dat soms een cursus in de avonduren, of een dag in de week praktijk op een van onze TechCenters."

Kennis van morgen

Er is in ieder geval keuze genoeg in aangeboden cursussen. "Dat zijn er ruim 300 in alle vakgebieden die in de industrie en installatietechniek nodig zijn. Ze zijn gericht op de techniek van morgen; niet die van de verderaf liggende toekomst. Na afronding moet je als cursist immers meteen aan de slag kunnen met het geleerde. Heb je daarna voor technieken uit de toekomst meer en andere zaken nodig, dan kan dat altijd nog. Soms zitten er ook heel ouderwetse zaken tussen die opeens weer actueel zijn. Zo vervang je een defecte printplaat in machines normaal door een nieuwe, maar die zijn tegenwoordig nauwelijks meer leverbaar. Daarom hebben wij een training soldeertechniek van zolder gehaald, weliswaar aangepast aan de huidige inzichten", zegt Linders.

"Techniek leer je niet uit een boekje, maar door te doen"

Techniek leer je niet uit een boekje, maar door te doen en competenties te ontwikkelen. Om dat in goede banen te leiden, heb je ervaren mensen uit de praktijk nodig. "Wij werken volgens een meester-gezelsysteem. Onze 455 docenten komen uit de praktijk en zijn vakmensen met enthousiasme en liefde voor hun vak. Daarop selecteren wij hen en de noodzakelijke didactische vaardigheden leren ze zowel in hun lespraktijk als door onze begeleidende trainingen. Onze studenten worden meestal gestuurd door hun werkgever, maar hebben veelal dezelfde instelling als de docenten. Ze willen het vak goed leren en zijn intrinsiek gemotiveerd. Dat heeft ook te maken met hun levens- en vakinhoudelijke ervaring. Onze cursisten zijn vooral dertigers tot vijftigers”, aldus Huizing.

Maintenance centraal

Voor dit vakblad is natuurlijk belangrijk hoe dit alles past binnen maintenance. "Dat is de kern van ons opleidingsaanbod. Alles wat wij aanbieden, is gericht op onderhoud om stilstandsverlies te voorkomen. Of dat nu in een fabriek is, of bij particulieren thuis: niemand zit te wachten op onverwacht optredende defecten. Operators aan een productielijn leiden wij dus op om de meest voorkomende storingen snel zelf te kunnen verhelpen, in plaats van de Technische Dienst te bellen. Die komt alleen in actie als specialistische kennis en vaardigheden nodig zijn", klinkt het.

"Maar ook hier schrijdt de techniek voort, met industrie 4.0 en de nadruk op predictief onderhoud. Traditioneel gebeurt dat door te meten en cijfers te laten interpreteren door deskundigen, maar veel kan inmiddels al volcontinu gemeten worden met sensoren. Een machine constateert dan bijvoorbeeld zelf dat er een defect aan een onderdeel zal gaan optreden en bestelt dit realtime bij de leverancier. Daar wordt het onderdeel uit het geautomatiseerde magazijn gehaald en ’s nachts verzonden en bezorgd in de bus van een monteur. Die ziet ’s morgens welke opdracht hij heeft en staat dan aan de poort om de reparatie uit te voeren, zonder dat iemand in het bedrijf daar al weet van heeft."

Er komen interessante tijden op ons af, zoveel is zeker!

Over ROVC
ROVC is marktleider op het gebied van technische cursussen, trainingen en vakopleidingen en bestaat inmiddels meer dan 50 jaar. Jaarlijks volgen 15.000 cursisten er een technische cursus of training. Momenteel geeft de organisatie cursussen op 40 niet-eigen locaties; over heel Nederland verspreid. Die bieden vooral theoretische achtergronden. Daarnaast zijn er drie eigen vestigingen in Helmond, Rotterdam en Ede, waar vooral praktijklessen gegeven worden.
In het TechCenter in Ede ontvangen dagelijks 400 cursisten opleidingen in industriële- en installatietechniek. De nieuwbouw heeft 19 theorielokalen en 3.000 m² praktijkruimte voor aandrijftechniek, hydrauliek, pneumatiek, elektrotechniek/elektronica, installatietechniek, koude- en klimaattechniek, procestechniek en meet- en regeltechniek. In het gebouw zijn zeven klimaattechnologieën geïntegreerd zoals een WKO-systeem, een lucht-water warmtepomp en een VRF-systeem.
ROVC heeft de ambitie zich op korte termijn ook te vestigen in de regio’s Amsterdam en Zwolle. Circa een derde van de opleidingen die ROVC biedt, is incompany.