AUTOMATISERING OP MAAT VAN EEN KMO
GROTE MATE VAN AUTONOMIE VOOR EEN BETAALBARE PRIJS
Kleinere bedrijven denken nogal snel dat automatiseren niet voor hen is weggelegd. Zelfs al hebben ze er de aantallen voor, de investering houdt hen tegen. Nochtans, met Lean Automation van Schunk heb je aan ongeveer € 5.000 genoeg om kleine tot middelgrote series op een vrij autonome manier af te werken. Het geheim bestaat erin de aanwezige spindel als een soort van robotarm te gebruiken. Voeg daar de KSP-klem aan toe en je basisopstelling is compleet. Nog laagdrempeliger kan bijna niet. Olivier Verhaeghe zag het als een ideale manier om zijn productie op te krikken en is vast van plan om ook zijn andere machines van een dergelijke oplossing te voorzien.
Samen met echtgenote
Olivier Verhaeghe, gestart in 2011 met slechts één draaibank, nadat hij eerst als draaier en frezer en daarna als technieker bij een grotere firma had gewerkt, runt zijn gelijknamige verspaningsbedrijf samen met zijn echtgenote. Met hun tweetjes bedienen ze tegenwoordig drie freesmachines en vier draaibanken, allemaal drieassig en binnen een capaciteit van anderhalve meter voor het frezen en een diameter van 250 mm voor het draaien. Met dat machineaanbod bedienen ze een vaste poel van trouwe klanten, vooral machinebouwers actief in de landbouw, textiel en verschillende andere sectoren.
"Ik wil de productie opkrikken via automatisatie en niet door extra personeel"
Er wordt ook geregeld in onderaanneming gewerkt voor de plaatbewerkers uit de buurt. Olivier programmeert alle machines op basis van de tekeningen die hij van de klant krijgt. Het leeuwendeel van de stukken is niet erg complex, al beschikt hij wel over een CAM-pakket. Door in te zetten op een flexibele planning in combinatie met toch een redelijk aantal machines probeert hij zijn klanten altijd snel te helpen, wat ook nodig is binnen de wereld waarin hij dagelijks opereert.
Groeien door automatisatie
Het lijkt misschien wat vreemd, maar Olivier heeft tot hiertoe bewust een beetje de rem gezet op de groei van zijn bedrijf. Liever dan extra personeel aan te werven om snel nieuwe aanvragen aan te kunnen – want die zijn er wel – geeft hij de voorkeur aan vaste klanten wanneer de orderportefeuille en planning even vol zitten. Hij kijkt naar de lange termijn: “Ik reken op automatisering om onze volumes op te krikken en de bezetting van de machines met het bestaande personeelsbestand te optimaliseren. Bij die stap hoort ook een ander type van opdrachten. Op termijn wil ik evolueren van de mix van stukwerk en kleinere series van vandaag, naar hoofzakelijk middelgrote series, zodat we met één operator op een comfortabele manier in staat zijn vier machines te bedienen. Door alle programmeerwerk dat erbij komt kijken, lukt dat met stukwerk veel moeilijker. In een ideale wereld werken we samen met een netwerk van partners aan wie we het stukwerk kunnen uitbesteden, terwijl zij de series onze kant uit sturen.” Die werkwijze zou ook tijd vrijmaken voor eigen projecten, waarop de ondernemer zich in de toekomst meer zou willen concentreren. Daarover zo meteen meer.
Laagdrempelige automatisatie
De eerste stap richting automatisatie heeft Olivier onlangs gezet door een van zijn freesmachines, meer bepaald de Mazak met verticaal beweegbare kolom (VTC), uit te rusten met het Lean Automation-systeem van Schunk.
Werking en basisopstelling
Kris Vidts, salesmanager bij de Duitse fabrikant van klemsystemen, legt uit hoe het werkt: “Het komt erop neer dat we de aanwezige spindel gebruiken om de stukken te manipuleren. Bekijk het als een gantry-systeem waarbij de machine dienstdoet als robot. Voor een zeer betaalbare prijs van amper € 5000 – een fractie van andere automatisatieoplossingen – beschik je zo over een vrij hoge mate van autonomie.”
"Door het onderste uit te kan te proberen halen, verhoog je het risico op fouten. Eigenlijk is dat niet nodig."
De basisopstelling bestaat uit een grijpersysteem, dat via een universele GSW-B schachtinterface in om het even welke houder past. De grijper zelf zit in het gereedschapsmagazijn, maar kan evengoed aan een steun in het machinebed worden gehangen. Daarnaast heb je nog een pneumatisch gestuurde KSP-klem van Schunk. Verder voorzie je de machine van ofwel een rasterplaat ofwel een aanvoerband, om de machine te voeden met te verspanen onderdelen. Die basis kan je natuurlijk naar believen uitbreiden, onder meer met standaardaccessoires als vingerverschuivingen of snelwisselsystemen. Olivier Verhaege: “Met die beperkte investering beschik je op een heel eenvoudige manier over een automatisering die al loont vanaf een honderdtal stuks. Momenteel kan de machine 2u/dag autonoom draaien. Reken dat je per uur € 25 uitspaart, aangezien de operator andere taken kan uitvoeren. Dan kom je makkelijk aan een besparing van € 10.000 per jaar. Op minder dan 6 maanden is de investering terugverdiend, en ondertussen kunnen de operatoren zich met andere taken bezighouden.”
Uitleg bij keuzes
Wat het voedingssysteem betreft, heeft Olivier Verhaeghe gekozen voor een aanvoerband, die hij nota bene zelf in elkaar knutselde. Gebeten door automatisering was het een van die eigen projecten waarin hij graag wat meer tijd zou kunnen steken. De aanvoerband wil hij zelfs op de markt brengen als een ideale oplossing voor kleinere bedrijven zoals de zijne. Maar waarom geen rasterplaat? Olivier Verhaeghe: “Ten eerste omdat zo’n rooster een aanzienlijk deel van het machinebed inpalmt, ten tweede omdat een aanvoerband de programmering vergemakkelijkt, aangezien je voor de beginpositie van de onderdelen maar één nulpunt hebt.” Weet wel dat een aanvoerband enkel werkt als de spindel in xyz kan bewegen. Behalve de aanvoer, sta je ook met de grijper voor de keuze: vacuüm, met vingers of magneet? Elk kent zijn specifieke voor- en nadelen.
Olivier Verhaeghe heeft weliswaar ook een vacuümgrijper, maar meestal gebruikt hij een tweevingerig exemplaar. In dit geval wordt die geactiveerd via perslucht door de spindel, wat handig is bij het afblazen van de werkstukken en het bijkomende voordeel heeft dat de aanvoersystemen niet worden vervuild. Omdat niet alle spindels over die mogelijkheid beschikken, kan de grijper ook met koelmiddel worden geactiveerd. Je moet dan wel rekening houden met de richting van de koelmiddelstraal tijdens het grijpen.
Kies voor continuïteit
Tot slot geven zowel Olivier Verhaeghe als Kris Vidts nog de volgende raad mee: kies voor continuïteit en zekerheid. Volgens hen schuilt daar de grootste winst als je gaat voor automatisering. Kris Vidts: “Door het onderste uit de kan van het proces te willen halen, stijgt de kans op fouten. En als er iets spaak loopt, staat je productie stil. Terwijl je gerust wat marge mag inbouwen, omdat je via dit soort laagdrempelige oplossingen, je machine uren autonoom aan het werk kan zetten, op voorwaarde dat je proces op punt staat. Olivier Verhaeghe is het daar volmondig mee eens. “Gisteren heeft de machine 9 uur aan een serie verspaand, waardoor ik de handen meestal vrij had om andere orders af te werken. Dat is de manier waarop ik mijn bedrijf zie groeien. Vandaar dat na deze eerste machine, ook de andere snel aan de beurt zullen komen.”
